Je kat komt kopjes geven en tikt met een koel, vochtig neusje tegen je hand. Dan kan de vraag ineens opkomen: hoort die neus zo nat te zijn? Meestal wel. Een licht vochtige kattenneus is vaak heel normaal. Toch is er een belangrijk verschil tussen een vochtige neus en een neus waar echt vocht uit loopt.
In onze dagelijkse zorg voor katten kijken we daarom nooit alleen naar de neus. We kijken vooral naar de kat erachter. Eet je kat goed? Is hij alert? Ademt hij rustig? En ziet het vocht er helder uit? Die combinatie vertelt veel meer dan de temperatuur of het vocht van de neus alleen.
Ja, een kattenneus mag koel en een beetje vochtig aanvoelen. Het dunne laagje vocht kan uit de neus zelf komen. Ook likt een kat vaak aan zijn neus. Daardoor kan het neusje het ene moment natter zijn dan het andere.
De neus kan na het wassen, drinken of snuffelen extra vochtig zijn. Na een dutje kan hij juist wat droger en warmer voelen. Ook de warmte in huis en de plek waar je kat heeft gelegen spelen mee.
Een natte neus is dus niet vanzelf een teken dat je kat ziek is. Een droge neus bewijst ook niet dat je kat koorts heeft of te weinig drinkt. Aan de neus alleen kun je de gezondheid van je kat niet goed meten.
Dit verschil is belangrijk. Bij een normaal vochtige neus zie je hooguit een dun glansje op het neusspiegeltje. De neusgaten zijn schoon. Er hangen geen druppels en er zitten geen korstjes rond de neus.
Bij neusuitvloeiing komt er zichtbaar vocht of slijm uit een of beide neusgaten. Je kunt druppels zien, natte haren onder de neus of opgedroogde korstjes. Soms niest de kat erbij. Ook kan hij zijn neus vaak likken of met een poot langs zijn snoet wrijven.
Let bij neusvocht op vier dingen: de kleur, de dikte, de hoeveelheid en de duur. Kijk ook of het uit één neusgat komt of uit beide. Die details helpen de dierenarts om gerichter naar een oorzaak te zoeken.
Een klein beetje helder en waterig vocht hoeft niet direct zorgelijk te zijn. Stof, rook, parfum, een geurkaars of een sterk schoonmaakmiddel kan de neus kort prikkelen. Soms volgen er een paar niesjes en trekt het snel weg zodra de prikkel verdwijnt.
Blijft de neus lopen, komt het steeds terug of krijgt je kat andere klachten? Dan kan er meer aan de hand zijn. Een infectie van de bovenste luchtwegen is een veel voorkomende oorzaak. In de volksmond wordt dit vaak niesziekte genoemd. Je ziet dan vaak ook niezen, traanogen, minder trek in eten, koorts of sloom gedrag.
Een allergie kan soms neusklachten geven, maar komt bij katten minder vaak als oorzaak voor dan veel mensen denken. Trek daarom niet te snel zelf de conclusie dat het hooikoorts is.
Geel of groen slijm wijst op een ontsteking en vraagt om overleg met de dierenarts. Hetzelfde geldt voor dik, troebel, plakkerig of sterk ruikend vocht. De kleur alleen vertelt niet welke ziekte je kat heeft. Daarvoor is verder onderzoek nodig.
Bij een luchtweginfectie kan helder vocht na verloop van tijd dikker worden. De neus kan dan verstopt raken. Dat is voor een kat extra vervelend, want geur speelt een grote rol bij eten. Een kat die zijn voer niet goed ruikt, kan minder gaan eten. Bij katten willen we een duidelijke daling van de eetlust altijd serieus nemen.
Bloed uit de neus is geen normale vorm van een natte neus. Neem dezelfde dag contact op met de dierenarts. Bel met spoed als de bloeding niet stopt, als er veel bloed komt of als je kat zwak, benauwd of suf is.
Een bloedneus kan ontstaan door letsel of een sterke irritatie. Er zijn ook andere oorzaken mogelijk, zoals een probleem in de neus, een afwijking in de bloedstolling of een gezwel. Probeer de neus niet zelf te spoelen en steek er niets in.
Komt het vocht steeds uit één neusgat? Meld dat duidelijk aan de dierenarts. Het patroon kan passen bij een plaatselijk probleem. Denk aan een vreemd voorwerp, een poliep, een probleem aan een tandwortel of een afwijking in de neusholte.
Dat betekent niet dat er meteen iets ernstigs aan de hand is. Het is wel een reden om niet lang te blijven afwachten. Zeker als de klacht terugkomt, vies ruikt of bloed bevat.
Een licht vochtige neus zonder andere klachten is meestal geen reden voor een afspraak. Je kunt je kat gewoon blijven volgen als hij normaal eet, drinkt, speelt, slaapt en rustig ademt.
Zie je een klein beetje helder vocht na een korte prikkel, zoals stof? Haal de prikkel weg en houd je kat goed in de gaten. Het vocht hoort dan snel minder te worden. Neem contact op met de dierenarts als het blijft, erger wordt of binnen korte tijd terugkomt.
Bij een kitten, een oude kat, een kat met een chronische ziekte of een kat met minder afweer is het verstandig om eerder te bellen. Deze katten kunnen sneller achteruitgaan.
Bel de dierenarts als de neusuitvloeiing langer dan een dag of twee blijft bestaan. Bel ook als het vocht dikker wordt, verkleurt, vies ruikt of telkens terugkeert.
Wacht niet af bij bloed, zwelling van de neus of het gezicht, pijn, veel niezen, dichte of pijnlijke ogen, hoesten, sloomheid of gewichtsverlies.
Ook minder eten is een belangrijk signaal. Neem dezelfde dag contact op als je kat duidelijk minder eet of helemaal niet wil eten. Bij een jong kitten of een kwetsbare kat bel je nog eerder.
Benauwdheid is altijd spoed. Een kat hoort in rust stil en met gesloten bek te ademen. Bel direct een dierenarts als je kat met open bek ademt, zichtbaar naar lucht hapt, de buik sterk mee laat bewegen of niet goed op adem komt.
Ook een blauwe, grijze of zeer bleke tong en plotseling instorten zijn alarmsignalen.
Vervoer een benauwde kat zo rustig mogelijk. Stress kan de ademhaling zwaarder maken. Bel de kliniek voordat je vertrekt, zodat het team zich kan voorbereiden.
Maak opgedroogd vocht voorzichtig zacht met een schoon, lauw en vochtig doekje. Veeg alleen langs de buitenkant van de neus. Zorg voor rust, frisse lucht en een plek zonder rook, sprays, parfum of sterke geuren.
Heeft je kat een verstopte neus en heeft de dierenarts aangegeven dat zorg thuis passend is? Dan kan vochtige lucht soms prettig zijn. Een gewone luchtbevochtiger met schoon water kan helpen. Gebruik geen etherische olie, menthol of andere geurstof.
Bied smakelijk natvoer aan op kamertemperatuur of verwarm het heel licht. Warm voer ruikt sterker en kan daardoor aantrekkelijker zijn. Het voer mag nooit heet zijn. Zet vers water klaar en controleer of je kat echt eet en drinkt.
Houd een kat met mogelijke niesziekte zo veel mogelijk apart van andere katten. Gebruik aparte voerbakken, drinkbakken en een aparte kattenbak. Was je handen na het verzorgen. Overleg met de dierenarts hoe lang dit nodig is.
Geef nooit een verkoudheidsmiddel, neusspray, pijnstiller of ander geneesmiddel voor mensen. Middelen die voor ons gewoon lijken, kunnen voor katten gevaarlijk of giftig zijn.
Gebruik ook geen restje antibiotica. Neusklachten kunnen veel oorzaken hebben en antibiotica werken niet tegen virussen. Een verkeerde behandeling kan klachten verbergen en maakt een goede diagnose lastiger.
Spoel de neus niet zelf en probeer een mogelijk vreemd voorwerp niet te verwijderen. Je kunt het dieper duwen of het kwetsbare weefsel beschadigen.
De dierenarts wil weten wanneer de klacht begon en hoe het vocht eruitziet. Ook contact met andere katten, een recent verblijf in een pension, de vaccinaties en eerdere klachten zijn van belang.
Tijdens het onderzoek worden onder meer de neus, ogen, bek, tanden, keel en longen bekeken. Bij een milde, korte klacht is soms alleen zorg en controle nodig.
Bij aanhoudende, eenzijdige of terugkerende klachten kan aanvullend onderzoek volgen. Denk aan een test op ziekteverwekkers, bloedonderzoek, onderzoek van de tanden, beeldvorming of onderzoek van de neusholte onder verdoving.
De behandeling hangt af van de oorzaak. Daarom is het niet verstandig om alleen op de kleur van het slijm een behandeling te kiezen.
Niet per se. Het is een bekende gedachte, maar de neus is geen betrouwbare gezondheidsmeter. Een gezonde kat kan tijdelijk een warme of droge neus hebben. Een zieke kat kan nog steeds een koele, natte neus hebben.
Kijk liever naar het totaalbeeld. Een kat die helder uit zijn ogen kijkt, goed eet, normaal beweegt en rustig ademt, geeft veel meer nuttige informatie. Verandering in gedrag is vaak het eerste teken dat er iets niet klopt. Jij kent het normale gedrag van je kat het best.
Nee. Je kunt koorts niet betrouwbaar voelen aan de neus of oren. De enige bruikbare manier om de lichaamstemperatuur vast te stellen is meten met een geschikte thermometer.
Dat kan lastig zijn en stress geven. Laat het bij twijfel aan een dierenarts over.
Sommige katten likken vaker aan hun neus als ze ontspannen zijn of aandacht krijgen. Ook kan er tijdens een knuffelmoment wat speeksel rond de bek en neus komen.
Zolang je geen echte uitvloeiing, niesbuien of andere klachten ziet, is dit meestal onschuldig.
Kijk niet alleen naar hoe nat de neus is. Kijk naar wat eruit komt en vooral naar hoe je kat zich voelt. Een glanzend, licht vochtig neusje bij een fitte kat is meestal normaal. Druppels, slijm, bloed of korsten zijn iets anders.
Twijfel je? Maak dan een foto van het vocht en noteer sinds wanneer je het ziet. Film ook een niesbui of een afwijkende ademhaling als dat veilig kan. Zo geef je de dierenarts snel een helder beeld.
En voelt het voor jou niet goed? Bel dan. Bij katten is een kleine verandering soms het eerste waardevolle signaal.
